درد مفصل باعث میشود هر حرکت ساده به چالشی بزرگ تبدیل شود و انجام کارهای روزمره خستهکننده شود، بسیاری دنبال راهی هستند که بدون جراحی و داروهای مداوم، درد را کاهش دهد و روند ترمیم مفصل را سرعت ببخشد، تزریق PRP یا پلاکت غنی از پلاسمای خون این وعده را میدهد، اما واقعا مفصل را ترمیم میکند؟ کدام مفاصل بیشترین پاسخ را میدهند و چه محدودیت هایی دارد؟ در ادامه همه چیز درباره PRP و تأثیر آن بر درد مفصل را بررسی میکنیم.
تأثیر تزریق پی آر پی بر آرتروز
تزریق PRP با هدف تحریک ترمیم طبیعی مفصل، یکی از روش های نوین درمان آرتروز است و در این روش، پلاکت های موجود در خون خود فرد جمع آوری و غلیظ میشوند و سپس به مفصل آسیب دیده تزریق میشوند، پلاکت ها حاوی فاکتورهای رشد هستند که التهاب را کاهش داده، ترمیم بافت غضروفی را تحریک میکنند و درد مفصل را کاهش میدهند.
مطالعات نشان میدهند که این روش تحرک مفصل را بهبود میدهد و نیاز به داروهای ضدالتهاب را کاهش میدهد و اثرات PRP طی چند هفته پس از تزریق ظاهر میشود و در برخی موارد، تکرار تزریق به فاصله چند ماه باعث تقویت اثر درمانی میگردد و با این حال، تأثیر آن بسته به شدت آرتروز، نوع مفصل و وضعیت جسمانی فرد متفاوت است و در مراحل اولیه آرتروز بیشترین نتیجه را دارد.
بیشتر بخوانید: پی آر پی کمر چه مزایایی دارد؟
کاندیدای مناسب برای درمان آرتروز با پی آر پی
کاندیدای مناسب برای درمان آرتروز با تزریق PRP افرادی هستند که در مراحل اولیه یا متوسط آرتروز قرار دارند و هنوز غضروف مفصل تا حدی سالم است، در ادامه این موارد را بررسی می کنیم:
- افرادی که غضروف مفصل هنوز تا حدی سالم است و آسیب شدید غضروفی ندارند، بهترین پاسخ را به تزریق PRP میدهند.
- افرادی که برای کنترل درد مفصل به طور مداوم داروهای مسکن یا ضدالتهاب مصرف میکنند و تمایل دارند اثرات جانبی داروها را کاهش دهند، گزینه مناسبی هستند.
- وضعیت کلی سلامت و وزن بدن در موفقیت درمان تأثیر زیادی دارد و بیمارانی که وزن متعادل دارند و دچار بیماری های مزمن شدید نیستند، بهترین پاسخ را به PRP میدهند و خطر عوارض جانبی در آنها کمتر است.
- افراد بدون عفونت فعال یا مشکلات خونریزی
بیشتر بخوانید: تزریق پی آر پی برای درمان آرتروز زانو
مراحل انجام تزریق پی آر پی برای آرتروز
مراحل انجام تزریق PRP برای آرتروز شامل چند مرحله ساده اما دقیق است که توسط متخصص انجام میشود:
نمونه گیری خون
در این مرحله، مقدار مشخصی خون از خود بیمار بین ۱۵ تا ۳۰ میلیلیتر گرفته میشود و خون گرفته شده پایهی تزریق PRP است و کیفیت آن نقش مستقیم در اثر درمان دارد، از آنجا که از خون خود بیمار استفاده میشود، ریسک واکنش های آلرژیک به حداقل میرسد، نمونه گیری با رعایت کامل اصول استریل انجام میشود تا از بروز عفونت جلوگیری شود.
فرآوری خون یا سانتریفیوژ
خون جمع آوری شده در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد تا پلاکت ها از سایر اجزای خون جدا و غلیظ شوند، این فرآیند باعث افزایش تمرکز فاکتورهای رشد و پروتئین های ترمیم کننده میشود که قابلیت تحریک بازسازی غضروف و کاهش التهاب مفصل را دارند و کیفیت و دقت در این مرحله، تأثیر مستقیم بر موفقیت تزریق دارد.
آماده سازی محل تزریق
قبل از تزریق، مفصل آسیب دیده با محلول ضدعفونی کننده پاک میشود و در صورت نیاز، بیحسی موضعی اعمال میگردد تا بیمار درد کمی احساس کند و این مرحله اهمیت بالایی دارد زیرا کاهش درد و رعایت استریل بودن محل تزریق، ایمنی و راحتی بیمار را تضمین میکند.
تزریق
پلاکت غلیظ شده با استفاده از سوزن نازک به داخل مفصل تزریق میشود و تزریق تحت هدایت سونوگرافی انجام میشود تا محل دقیق مفصل مشخص شود و اثر درمانی به حداکثر برسد و طول جلسه تزریق کوتاه است، بیمار همان روز یا روز بعد فعالیت سبک خود را آغاز میکند.
مزایای استفاده از پی آر پی برای درمان آرتروز
مزایای استفاده از تزریق PRP برای درمان آرتروز متعدد است و به طور کلی به کاهش درد، بهبود حرکت مفصل و تحریک ترمیم طبیعی بافت ها کمک میکند:
- فاکتورهای رشد موجود در پلاکتها التهاب مفصل را کاهش داده و درد ناشی از آرتروز را تسکین میدهند، بدون نیاز به مصرف مداوم داروهای ضدالتهاب.
- PRP فرآیند بازسازی غضروف و بافت های اطراف مفصل را فعال کرده و به ترمیم تدریجی مفصل به ویژه در مراحل اولیه آرتروز کمک میکند.
- با کاهش التهاب و تحریک ترمیم بافت، دامنه حرکتی مفصل افزایش مییابد و بیمار قادر است فعالیت های روزمره را راحت تر انجام دهد.
- از آنجا که پلاکتها از خون خود بیمار تهیه میشوند، ریسک واکنش آلرژیک یا انتقال بیماری وجود ندارد.
- بسیاری از بیماران پس از تزریق PRP نیاز به داروهای مسکن و ضدالتهاب کمتر پیدا میکنند و در برخی موارد تاخیر در انجام جراحی تعویض مفصل ایجاد میکند.
مقایسه پی آر پی با سایر روش های درمان آرتروز
آرتروز را با روش های مختلفی از داروهای ضدالتهاب و مسکن گرفته تا فیزیوتراپی و تزریق های داخل مفصلی و جراحی درمان میکنند، تزریق PRP به عنوان روشی نوین مزایای خاص خود را دارد، اما مقایسه آن با روش های دیگر به بیمار کمک میکند تصمیم آگاهانه بگیرد:
| روش درمان آرتروز | مزایا | محدودیت ها | مناسب برای |
| داروهای ضدالتهاب و مسکن | کاهش سریع درد، آسان برای مصرف | اثر کوتاه مدت، عوارض گوارشی و کلیوی در طولانی مدت | بیماران با درد خفیف تا متوسط |
| فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی | بهبود حرکت مفصل، تقویت عضلات، بدون دارو | نیاز به مداومت و زمان طولانی، اثر محدود در آرتروز شدید | همه بیماران، مخصوصا با آرتروز خفیف |
| تزریق کورتون داخل مفصل | کاهش التهاب سریع و قوی | اثر کوتاه، تکرار زیاد باعث آسیب غضروف | بیماران با التهاب شدید مفصل |
| تزریق PRP | تحریک ترمیم طبیعی مفصل، کاهش درد، استفاده از سلول های خود بیمار، کمخطر | اثر تدریجی، نیاز به چند جلسه، هزینه بالاتر | آرتروز خفیف تا متوسط، بیمارانی که میخواهند از جراحی و دارو کمتر استفاده کنند. |
| جراحی تعویض مفصل | درمان قطعی در آرتروز شدید، بازیابی حرکت مفصل | جراحی بزرگ با خطرات و دوره نقاهت طولانی | بیماران با آرتروز پیشرفته و غضروف تخریب شده |
عوارض بعد از تزریق پی آر پی برای آرتروز
تزریق PRP برای درمان آرتروز نسبت به بسیاری از روش های دیگر، ایمنتر محسوب میشود، زیرا از پلاکت های خون خود بیمار استفاده میشود و ریسک واکنش آلرژیک بسیار پایین است، با این حال، برخی عوارض جزئی پس از تزریق رخ میدهند:
- پس از تزریق چند روز درد یا سفتی مفصل احساس میشود که خفیف و گذراست.
- التهاب موقت، تورم یا قرمزی در اطراف مفصل طبیعی است و ظرف چند روز برطرف میشود.
- گاهی ناحیه تزریق کمی کبود میشود، به ویژه در بیماران با پوست حساس یا استفاده کننده از داروهای رقیق کننده خون.
- به دلیل درد یا تورم، حرکت مفصل موقتا محدود میشود، اما طی چند روز بهبود مییابد.
- خطر عفونت بسیار نادر است، اما رعایت کامل اصول استریل در تزریق اهمیت زیادی دارد.
نکات مراقبتی بعد از تزریق پی آر پی برای درمان آرتروز
رعایت چند نکته مراقبتی ساده بعد از تزریق PRP برای درمان آرتروز، اما مهم اثر درمان را افزایش میدهد و از بروز عوارض جلوگیری میکند:
استراحت نسبی مفصل
پس از تزریق PRP، مفصل برای چند روز نیاز به استراحت دارد تا التهاب طبیعی و پاسخ ترمیمی پلاکتها به حداکثر برسد و انجام فعالیت شدید، ورزش سنگین یا حرکات تکراری تورم را تشدید کرده و اثر درمانی تزریق را کاهش میدهد و ۲ تا ۳ روز استراحت نسبی توصیه میشود، سپس فعالیت سبک و پیگیری تمرینات فیزیوتراپی آغاز میشود.
پیگیری توسط پزشک
بعد از تزریق بررسی وضعیت مفصل و ارزیابی میزان درد، تورم و حرکت ضروری است و هرگونه درد غیرمعمول، تورم شدید یا علائم مشکوک باید به بهترین جراح ارتوپد گزارش شود تا اقدامات درمانی لازم انجام شود و پیگیری منظم باعث اطمینان از موفقیت درمان و تشخیص به موقع عوارض میشود.
استفاده از کمپرس سرد
تورم و درد خفیف بعد از تزریق طبیعی است و با کمپرس سرد آن را کاهش دهیدُ قرار دادن بسته یخ یا کمپرس سرد چند بار در روز، هر بار حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، باعث کاهش التهاب، آرام شدن مفصل و راحتی بیمار میشود و توجه داشته باشید که کمپرس مستقیما روی پوست قرار نگیرد تا از آسیب سرما جلوگیری شود.
پرهیز از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی
مصرف داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن اثر فاکتورهای رشد موجود در PRP را کاهش میدهد و روند ترمیم غضروف و بافت مفصلی را کند میکند و توصیه میشود حداقل ۷ روز بعد از تزریق از مصرف این داروها خودداری شود و در صورت نیاز به مسکن، پزشک داروی جایگزین مناسب تجویز میکند.
فیزیوتراپی
تمرینات سبک و برنامه فیزیوتراپی پس از تزریق PRP نقش مهمی در بهبود دامنه حرکت مفصل و تقویت عضلات اطراف آن دارد و انجام صحیح تمرینات، زیر نظر متخصص، باعث افزایش اثرگذاری درمان، کاهش درد و جلوگیری از خشکی و محدودیت حرکت میشود، شروع تمرینات بعد از ۲ تا ۳ روز و با شدت کم توصیه میشود.
تعداد جلسات مورد نیاز برای درمان آرتروز با پی آر پی
تعداد جلسات مورد نیاز برای درمان آرتروز با تزریق PRP بسته به شدت آرتروز، وضعیت مفصل و پاسخ فرد به درمان متفاوت است و ۳ جلسه تزریق با فاصله ۴ تا ۶ هفته بین هر جلسه توصیه میشود تا اثر درمانی حداکثر شود، در برخی بیماران، بسته به شدت آسیب و پاسخ بدن، نیاز به جلسات تکمیلی یا تکرار دورهای بعد از ۶ تا ۱۲ ماه وجود دارد که یک مرکز ارتوپدی خوب در تهران با بررسی وضعیت مفصل و نتایج هر جلسه، برنامه درمانی مناسب را مشخص میکند.
هزینه تزریق PRP برای آرتروز چقدر است؟
همان طور که میدانید، هزینه پی آر پی برای درمان آرتروز به عوامل مختلفی بستگی دارد و این عوامل شامل محل درمان، تجربه پزشک، تجهیزات مورد استفاده، و شرایط مطب یا بیمارستان است و علاوه بر این، تعداد جلسات مورد نیاز برای درمان نیز بر هزینه نهایی تاثیر میگذارد، بیماران نیاز به چند جلسه تزریق دارند تا نتایج مطلوب را مشاهده کنند و برای دقیقتر بودن اطلاعات در مورد هزینه، بهتر است با تیم ارتوپدی ارتویار مشورت کنید تا جزئیات بیشتری در خصوص قیمت ها و خدمات به شما داده میشود.
سوالات متداول
تعداد جلسات بستگی به شدت آرتروز و پاسخ بدن بیمار به درمان دارد و بیماران به ۲ تا ۳ جلسه تزریق نیاز دارند، اما پزشک بر اساس شرایط بیمار، تعداد جلسات را تعیین میکند.
پی آر پی برای تمام بیماران آرتروزی مناسب نیست و برای تشخیص مناسب بودن این درمان، باید با پزشک متخصص مشورت کنید، برخی بیماران شرایط خاصی دارند که تزریق پی آر پی برای آنها مناسب نیست.
در نهایت…
در درمان آرتروز با تزریق پی آر پی، عوارض جانبی کمی وجود دارد و خطر واکنش های آلرژیک یا عفونت به حداقل میرسد و بسیاری از بیماران بعد از گذشت چند جلسه درمان از عملکرد مفاصل و بهتر شدن آن راضی هستند، این درمان به خصوص برای افرادی که به دنبال روش های غیرجراحی و با دوره نقاهت کوتاه هستند، گزینهای مناسبی است.